KİM KİMDİR FİRMA REHBERİ Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
21 Kasım 2026 Cumartesi

'Sivil vesayet' tabii, ne olacak?

Her gerektiğinde tekrarladığım eski tezimi yeniden hatırlatayım: 1960 yılında (27 Mayıs) ilkiyle tanıştığımız darbeler sonrası için 'olağanüstü dönem' diyenlerin tersine, ülkemizin sürekli 'vesayet altında' yaşadığına inanıyorum ben; birkaç farklı dönemi ise, çöl ortasındaki vaha gibi, 'istisna' olarak görüyorum.

`Sivil vesayet` tabii, ne olacak?
18 OCAK 2010 PAZARTESİ 17:26
0
1600
0
AA aa
1950-60 arasında Demokrat Parti iktidarı istisnaydı. 1965-71 arası Adalet Partisi iktidarı istisnaydı. 1984-1991 arası Anavatan Partisi iktidarı istisnaydı. 1996-97 Refahyol iktidarı istisnaydı. 2002 genel seçimine kadar geçen istisnai dönemleri dışarıda bırakırsak, Türkiye sürekli 'vesayet' altında kaldı.
Tezimin özü şu: Türkiye'nin olağan sistemi vesayettir; bunu sağlamanın yolu da 'darbeler' veya 'darbe tehdidi'nin kullanılmasıdır. 'Vesayet' kavramı içinde yer alan bazı siviller 'darbe tehdidi'ni sıkça kullandılar; istedikleri sonucu alamayınca, aynı siviller, askere gidip “Ne duruyorsunuz?” çağrısı yaptılar. İktidar böylece hep onlarda kaldı işte.
Siyasilerin askeri tribünlere bakmadan seçmenden aldığı temsil görevini yerine getirmeyi göze alabildiği ortamlar, 2002 yılına kadar, onların sonunu da getirdi. Ya darbe oldu, ya da darbe olacağı havası basılarak istenilen sonuç alınabildi.
Sürekli 2002 yılını farklı bir dönemin milâdı olarak gösterdiğimi herhalde fark ettiniz. Bunun sebebi açık: 2002 yılından sonra ülke birkaç kez 'darbe' ortamına girdi, ama darbe olmadı. Daha da önemlisi şu: 'Darbe' ihtimali kimbilir kaç kez bir 'tehdit' olarak öne sürülmesine rağmen, iktidardaki siyasi kadro bildiği yoldan sapmadı.
2002, yalnızca 'darbeler dönemi'nin bittiğinin iyice anlaşıldığı bir tarihi dönemeç noktası değildir; aynı zamanda 'darbe tehdidi' ile sonuç alma yönteminin de sonudur.
Darbeler dönemini bizden önce yaşamaya başlamış Latin Amerika ülkelerinden bizi ayıran özellik de bu: Darbelerle 1950'lerde tanışan Latin Amerika ülkelerinde dış destekli darbeler birbiri ardına yaşandı ve sol partilerin güçlendiği 1980'lerde o dönem sona erdi. Bizde ise 1960'tan buyana dört askeri müdahale yaşandı ve 'vesayet rejimi' 2002 yılına kadar bu yolla sürdürülebildi.
Latin Amerika'da 'sol siyaset'in gerçekleştirdiğini, bizde Ak Parti'nin 'muhafazakâr' siyaset aktörleri becerebildi.
Önemli bir farklılık bu.
Uzak coğrafyalarda benzer altüst oluşlar yaşamış ülkelerde demokrasiye geçişi sağlamada baş rolü 'sol' üstlenirken, Türkiye'de demokrasi yolunda atılmak istenen adımlara ayak sürüyen bir 'sol' var. CHP geçmişte başka türlü davransaydı, ya da o yılların 'sağ' iktidarları bugünlerde Tayyip Erdoğan ve arkadaşlarının yaptığı gibi millet ile bağını kesmeme kararlılığında olsaydı, 'vesayet' bizde de 1980'li yıllarda sona erebilirdi.
Milletten alınan güç yetmezmiş gibi 'darbe' sözcüğünü koçbaşı gibi kullanan 'vâsi güç'ün suyundan gitmek daha kolay geldi çoğu iktidara; biraz da CHP-tarzı muhalefetten yıldıkları için kendilerini vâsi gücün kanatları altına attılar.
İyi ki Brezilya örneğini verdi Deniz Baykal; o örnek ilgilendiği coğrafyalarda askeri darbeleri dönüşüm yöntemi olarak kullanan ABD'deki politika değişikliğini hatırlatmış oldu çünkü. Arjantin'de, Şili'de, Brezilya'da 'sol' iktidarlar vesayet döneminin aşırılıklarıyla hesaplaşıyorlar; Washington da bu duruma 'çıt' çıkarmıyor.
1997 haziran ayında da, 2006 ortalarında da, Türkiye 'darbe' çalkantısına girdiğinde, Washington “Biz Türkiye'de demokrasinin rayından çıkmasını istemiyoruz” açıklamaları yapmıştı. O açıklamaların yeni politikayı vurguladığı artık daha iyi anlaşılıyor.
Şimdi 'sivil vesayet' dönemi...
Korkmayın canım, 'sivil vesayet' zaten demokrasi demek...

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Diyalog Gazetecilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan köşe yazısı/habere aktif link verilerek kullanılabilir.

yenışafak
YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
21.11.2026
01:57
Bingöl`de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl'de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğü, 'Mahallemde Güvenli Trafik, Huzurlu Bingöl Projesi' kapsamında İnönü Mahallesi'nde saha çalışması gerçekleştirdi. İncelemelerde gelişigüzel araç parkları, kavşaklardaki trafik akışı ve okul servislerinin oluşturduğu yoğunluk ele alındı.
20.11.2026
18:05
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Belediyesi tarafından Aşağı Çarşı Yolu olarak bilinen Eski Saray Caddesi'nde yürütülen üstyapı çalışmaları nedeniyle güzergâh araç trafiğine kapatıldı. Çalışmalar süresince sürücülerin trafik işaret ve uyarılarına dikkat etmeleri istendi.
20.11.2026
16:41
Bingöl`den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
Bingöl'den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla Bingöl Kent Meydanı'nda düzenlenen basın açıklamasında, savaş ve zulüm altında yaşam mücadelesi veren çocuklar için çağrı yapıldı. Gazze başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan çocuk ölümlerine dikkat çekilen program, gökyüzüne bırakılan balonlarla sona erdi.
20.11.2026
16:28
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
BDDK, kredi kartlarının asgari ödeme oranlarını yeniden belirledi. 19 Kasım 2026 tarihli kararla kart limitine göre üç ayrı ödeme dilimi oluşturuldu. Bazı kartlarda asgari ödeme oranı yüzde 40'a kadar çıkacak.
20.11.2026
15:39
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Türkiye'de müzesi bulunmayan tek il olduğu belirtilen Bingöl'de, yıllardır beklenen müze projesinde önemli bir aşama geride kaldı. Yaklaşık 4 bin metrekarelik alanda yapılması planlanan müzenin proje ihalesi tamamlandı. Sırada yapım ihalesi var.
20.11.2026
15:12
Bingöl`de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl'de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl-Diyarbakır kara yolunda kontrolden çıkan tır şarampole devrildi. Kazada yaralanan sürücü hastaneye kaldırılırken, devrilen tırın vinçle kaldırılması sırasında kara yolu kısa süreliğine ulaşıma kapatıldı.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın