Yaklaşık 30 yıldır dikkat
eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) konusunda çalışan Kanada
Toronto Üniversitesi Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Kliniği Direktörü
Prof. Dr. Atilla Turgay, bu rahatsızlığın erişkinlerde boşanmaları ve
trafik kazası yapma olasılığını artırdığını söyledi.

Prof. Dr. Turgay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir beyin hastalığı
olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun, büyük oranda
kalıtsal olduğunu belirterek, ''Anne ya da babadan herhangi birinde
hastalık varsa çocukta olma olasılığı 3'te bir. Eğer her ikisinde varsa
yüzde 50'' dedi.

Hastalığın sadece çocuklara özgü olmadığını, ABD'de bütün toplumu
tarayarak yapılan bir araştırmada, erişkinlerin yüzde 4,4'ünde dikkat
eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu saptandığını kaydeden Prof. Dr.
Turgay, bir başka araştırmaya göre de gençlerin yüzde 6'sında bu
rahatsızlığın belirlendiğini ifade etti.

Prof. Dr. Turgay, ''Eger bir çocukta dikkat eksikliği ve hiperaktivite
bozukluğu varsa erişkin yaşamında da bu rahatsızlıktan muzdarip olma
olasılığı epey yüksek. Bunların yüzde 60'ı erişkinliğinde de bu
rahatsızlığı gösteriyor. Bu hastalık çocuklukta yoksa erişkinlikte
ortaya çıkmaz. Ancak rahatsızlığın biçimi değişir'' diye konuştu.

Hastalığın ''dikkat eksikliği ön planda olanlar'', ''hiperaktivite
bozukluğu-düşünmeden davranma ön planda olanlar'' ve her ikisinin
birlikte görüldüğü ''birleşik tip ön planda olanlar'' olmak üzere 3 tipi
bulunduğunu kaydeden Prof. Dr. Turgay, ''Çocuklukta hiperaktivite daha
ağırlıklı. Yaş ilerledikçe hiperaktivite ve düşünmeden davranma azalırken
dikkat eksikliği azalmıyor'' dedi.

''YAŞAMDA BAŞARISIZ''

Hastalığın erişkinlerde kendisini ''başarısızlık'' olarak gösterdiğini
belirten Prof. Dr. Turgay, ''Bu her alanda başarısızlık. Gelir, baba ve
kardeşlerden daha düşük. Eğitim, yaşıtlarına göre daha düşük. Eşle geçim
konusunda da güçlükler olabiliyor'' şeklinde konuştu.

Kliniklerinde büyük çoğunluğunu 18-40 yaş arası grubun oluşturduğu
hastalık tanısı konmuş 1000 erişkinle ''DEHB belirtileri ve bunların ne
kadar sıklıkla görüldüğünü'' araştırdıklarını belirten Prof. Dr. Turgay,
bu kişilerin yüzde 98'inin yaşamda başarısız olduğunun tespit edildiğini
söyledi.

Belirtiler arasında ikinci sırada ''bekleyememe, yerli yersiz konuşma,
müdahale ve unutkanlığın'' görüldüğünü kaydeden Prof. Dr. Turgay,
''Unutkanlığın en önemli özelliklerinden biri, gideceği yeri ve
randevusunu, özel günleri unutma. Bu eşler, sevgililer arasında çok
ciddi sorunlara yol açıyor. Bu nedenle DEBH olan erişkinlerde boşanma
oranı çok yüksek'' dedi.

Prof. Dr. Turgay, ayrıca araştırmaya katılanların yüzde 50'sinde
depresyon, yüzde 50'sinde anksiyete (nedensiz kaygı, sıkıntı, endişe)
bozukluğu tespit edildiğini bildirdi.

TRAFİK CANAVARLIĞI

''Hapishanelerde adam öldürmüş, ciddi yaralanmalara karışmış suçlularla
yapılan araştırmalarda, bunların yüzde 50'sinde bu rahatsızlığın
olduğunu görüyoruz'' diyen Prof. Dr. Turgay, hastaların trafik kazası
yapma olasılığının yüksekliğine dikkati çekti.

Prof. Dr. Atilla Turgay, ''DEHB olanların yaptığı kazalarla olmayanların
yaptığı kazalara baktığınız zaman, hasta olanların yaptığı kazalarda
ölüm ve mala zarar verme oranı çok yüksek'' dedi.

Dünyada erişkin ve genç hastalarla yapılan araştırmalarda, her 5 gençten
birinde ve her 4 erişkinden birinde alkol ve uyuşturucu madde kullanımı
tespit edildiğini dile getiren Prof. Dr. Turgay, ''Eğer alkollüyseniz,
eğer trafikte gidiyorsanız, eğer dikkatsizseniz, eğer 'yol hakkı
benimdi' gibi bir düşünceniz her zaman varsa, sıranızı
bekleyemiyorsanız, bunun yanında bir de hızlı sürme eğiliminiz varsa -ki
bu hastaların hemen hepsinde hız düşkünlüğü var- Bunların hepsi olduğu
zaman çok ciddi trafik kazası yapma olasılığınız da artıyor'' şeklinde
konuştu.

Boston, Toronto ve New York'ta yapılan araştırmalara göre, 8 hastadan
ancak birinin tedavi edildiğini vurgulayan Prof. Dr. Turgay, tanının
doğru kullanılması ve doğru tedavi yapılması halinde hastaların yüzde
80'inde semptomların kontrol altına alındığını ifade etti.

Hastaların büyük çoğunluğunda dikkat eksikliği ve hiperaktivite
bozukluğunun ömür boyu sürdüğünü kaydeden Prof. Dr. Turgay,
''Ya büyürken hastalıktan kurtuluyorsunuz ya da yaşam boyu ilaç almanız
gerekiyor. Erişkinlerde yaptığımız tedavilerde, çocuklar kadar iyi sonuç
alıyoruz. Türkiye'de de erişkinler için uzun etkili ilaçların
kullanılmasını umut ediyorum'' dedi.

AA

0