KİM KİMDİR FİRMA REHBERİ Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
21 Kasım 2026 Cumartesi

Islamcılara yön veren mecmua

Bingöl Bilgi ve Düşünce Derneği’nin ‘Son Dönem İslami Hareketler ve Uyanış Çabaları’ üst başlığı düzenlediği seminerler dizisinin bu haftaki konusu “Sebilurreşad ve Sırat-ı Müstakim Dergileri” oldu.

Islamcılara yön veren mecmua
10 MART 2014 PAZARTESİ 07:00
0
2170
0
AA aa

Muş Alparslan Üniversitesi öğretim görevlisi Yrd. Doç. Dr. Ercan Çağlayan'ın konuşmacı olarak katıldığı seminerde “Sebilurreşad ve Sırat-ı Müstakim Dergileri” ele alındı.

Çağlayan, Sırat-ı Müstakim sonraki adıyla Sebilurreşad'ın 1908'den başlayarak 1966'ya kadar çeşitli aralarla 58 yıl boyunca 1107 sayı yayımlandığını söyledi. Sebilurreşad'ın İslamcılık Hareketi'nin tezlerini oluşturduğu bir yayın organı olduğunu belirten çağlayan, “İslamcılık; Batı-merkezciliğin dünyaya çeki düzen vermesine karşı başlatılmış bir direniş, bir diriliş ve bir varoluş hareketidir. Meşrutiyet döneminde vücut bulan İlamcılık akımı, Meşrutiyetle başlayan ve son bulan bir düşünce akımı değildir. Aksine, İslamcılık II. Meşrutiyet döneminde toplumun bütün yönleriyle ilgilenen ve bütünsel bir değişimi savunan bir akım haline gelmiştir” dedi.

SEBİLURREŞAD'IN YAYIN İÇERİĞİ

Din, felsefe, edebiyat, hukuk, siyasiyat ve ulumdan bahis haftalık mecmua-i İslamiye” ibaresiyle çıkan Sebilürreşad'ın Ebul Ula Zeynel-Abidin Mardin ve Eşref Edib Fergan tarafından 14 Ağustos 1908 de yayına başladığını hatırlayan Çağlayan, “Sebilürreşad mecmuasının birinci kısmı ilmi, ikinci kısmı ise siyaset ve Hayal-ı İslamiyye başlıklarından oluşuyordu. Bilinci kısımda Tefsir-i Şerif, Hadis-i Şerif, Fıkıh ve Fetva, Hutbe ve Mevaiz. Talim ve Terbiye, İçtimaiyat [Sosyal Bahisleri, Felsefe, Edebiyat, Tarih ve Makalat konuları yer alırken, ikinci kısımda ise Siyasiyat, Hayat-ı Akvaın-ı, fikriye gibi konularda yazılar yer alıyordu.”

Sebilurreaşd'ın ilk çıktığı dönemde Abdulhamid aleyhtarı ve meşrutiyet yanlısı bir yayın politikası benimsediğini belirten Çağlayan, “Diğer taraftan Sebilürreşad II. Meşruiyet'in başında İttihat ve Terakki partisini desteklemekle kalmamış, bütün Müslümanların iktidarı desteklemesi iyin çağrılar yapmıştır. İslamcılık akımının yayın Organı olması hasebiyle mecmua, tüm dünya Müslümanlarına hitap etmiştir. Bunun bir neticesi olarak mecmua, Mısır, Hindistan, Balkanlar, Kuzey Atrika ve Müslüman Rusya'da çıkan yayın organlarını çok iyi takip etmenin yanı sıra İslam dünyasının çeşitli bölgelerine geçici ve daimi muhabir göndererek İslam dünyasının tamamına dönük yayın politikası benimsemiştir. Mecmuanın İslam dünyasının farklı coğrafyalarına ulaştığı, mecmuaya gelen mektuplardan ve mecmuada çıkan haberlerden anlaşılmaktadır. Aynı zamanda mecmua, Pakistan, Endonezya, Cezayir, Mısır ve Irak'taki Müslüman aydınların makalelerini de yayınlanarak İslamcılık ideolojisinin fikren yaşanırlılığını tesis etmeye çalışmıştır” dedi.

“DİN TERAKKİYE MANİ MİDİR?”

Mecmuanın, XIX. asrın sonu ve XX. asrın ilk yarısında Osmanlı/Türk aydınları arasında çokça tartışılan “din terakkiye mani midir?” konusunda İslam'ın ilerlemeye mani olmadığını, geri kalmışlığın dinin yanlış yorumlanmasından, içtihat kapısının kapatılmasından, cehalet ve tembellikten, eğitim ve yönetim sisteminden ve devlet yöneticilerinden kaynaklandığını açıkça ortaya koyduğunu belirten Çağlayan, mecmuanın, topyekûn Batılılaşmaya rezerv koymakla birlikte Avrupa'nın ilim ve tekniğinin alınmasını, dinde öze dönüşü, kadınların eğitimini, medreselerin ıslahını, atıl ve çürümüş eğitim sisteminin kökten değiştirilmesini savunduğuna dikkat çekti.

“MECMUADA ‘İSLAM KARDEŞLİĞİ VE BİRLİĞİ' ÖN PLANDA YER ALDI”

Çağlayan, “Mecmua, geç Osmanlı döneminde ‘istibdat' yönetimine karşı çıkarak şura, meşveret ve icma gibi İslami kavramları referans alan bir yönetim biçimini savunurken. Cumhuriyet döneminde ise ‘dine hadim kılma' gerekçesiyle demokrasi ve parti kavramlarına daha ılımlı yaklaşmıştır. Son olarak Sebilurreşad mecmuası, İslamcı kimliğinin yanı sıra milliyetçi bir kimliğe de sahip olup 1913 yılma dek Türkçülerle bir ittifak içerisinde olmuşsa da bu tarihten sonra Türkçülerle yollanın ayırmıştır. Bununla birlikte mecmuanın milliyetçilik anlayışında ırk ya da kavim değil, din önemli bir yer tutmakla ve ‘İslam kardeşliği ve birliği' ön planda yer almaktadır. Bu anlayışın bir tezahürü olarak mecmuada Milli Mücadele yıllarında ‘İslam'la birleştirilmiş milliyetçilik' veya ‘İslamcı-Türkçülük' fikri geniş ölçekte kabul görmüştür. Cumhuriyet döneminde de milliyetçilerle işbirliği yapan mecmua ‘milliyetçi-mukaddesatçı cephe' içerisinde yer almıştır” dedi. 

YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
21.11.2026
01:57
Bingöl`de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl'de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğü, 'Mahallemde Güvenli Trafik, Huzurlu Bingöl Projesi' kapsamında İnönü Mahallesi'nde saha çalışması gerçekleştirdi. İncelemelerde gelişigüzel araç parkları, kavşaklardaki trafik akışı ve okul servislerinin oluşturduğu yoğunluk ele alındı.
20.11.2026
18:05
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Belediyesi tarafından Aşağı Çarşı Yolu olarak bilinen Eski Saray Caddesi'nde yürütülen üstyapı çalışmaları nedeniyle güzergâh araç trafiğine kapatıldı. Çalışmalar süresince sürücülerin trafik işaret ve uyarılarına dikkat etmeleri istendi.
20.11.2026
16:41
Bingöl`den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
Bingöl'den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla Bingöl Kent Meydanı'nda düzenlenen basın açıklamasında, savaş ve zulüm altında yaşam mücadelesi veren çocuklar için çağrı yapıldı. Gazze başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan çocuk ölümlerine dikkat çekilen program, gökyüzüne bırakılan balonlarla sona erdi.
20.11.2026
16:28
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
BDDK, kredi kartlarının asgari ödeme oranlarını yeniden belirledi. 19 Kasım 2026 tarihli kararla kart limitine göre üç ayrı ödeme dilimi oluşturuldu. Bazı kartlarda asgari ödeme oranı yüzde 40'a kadar çıkacak.
20.11.2026
15:39
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Türkiye'de müzesi bulunmayan tek il olduğu belirtilen Bingöl'de, yıllardır beklenen müze projesinde önemli bir aşama geride kaldı. Yaklaşık 4 bin metrekarelik alanda yapılması planlanan müzenin proje ihalesi tamamlandı. Sırada yapım ihalesi var.
20.11.2026
15:12
Bingöl`de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl'de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl-Diyarbakır kara yolunda kontrolden çıkan tır şarampole devrildi. Kazada yaralanan sürücü hastaneye kaldırılırken, devrilen tırın vinçle kaldırılması sırasında kara yolu kısa süreliğine ulaşıma kapatıldı.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın