KİM KİMDİR FİRMA REHBERİ Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
22 Kasım 2026 Pazar

Domatesin namusunu kurtaran arı

Bir dönem sera domateslerini tüketicinin korkulu rüyası haline getiren hormon artık tarihe karışıyor. Üreticiyi hormon ayıbından kurtaran ise bir arı türü oldu.

Domatesin namusunu kurtaran arı
12 AĞUSTOS 2007 PAZAR 09:36
0
1138
0
AA aa
Şaban GÜNDÜZ'ün haberi

Seracılar bombus arılarını keşfetti domateste hormon kullanımı azalıyor
Meyve ve sebzelerin yetiştirildiği seralarda kullanılan, sağlığı olumsuz yönde etkilediği gerekçesiyle sürekli tartışılan hormonun yerini bombus arıları alıyor.

Son yıllarda seracılıkta hızla yaygınlaşan bombus arısı, hormon kullanımının azalmasını sağladı. Arısız üretimde her çiçeğin tek tek insan eliyle ve hormon kullanılarak döllenmesi sağlanırken, şimdi bu işleri bombus arıları yapıyor. Bu sayede personelden tasarruf eden üretici, hormon için de para ödemek zorunda kalmıyor. Raf ömrü normaline göre iki kat daha uzun olan arılı domatesler ihracatta da hızla yaygınlaşıyor. İhraç edilen domateslerin yüzde 80'i arılı üretimin eseri.

Doç. Dr. Fehmi Gürel, kış aylarında tüketilen her iki domatesten birinin arılı üretimle yetiştirildiğini belirtiyor. Hormon ve ilaç kalıntısı, tarım sektörünün en çok tartışılan konularının başında geliyor. Domates, salatalık ve çilek, tartışmaların odağında yer alan ürünler. Ünlü hakem Erman Toroğlu'nun 'Salatalık Antalya'dan İstanbul'a gelinceye kadar 3 cm büyüyor' sözleri hormonun sağlık üzerindeki etkisinin yeniden tartışılmasına neden olmuştu.

Hormonun olumsuz imajından kurtulmak isteyen üreticiler son yıllarda farklı alternatiflere yöneldi. Halkın doğal ürünlere talebinin artması ve iklim koşullarının uygun olması bombus arılarının kullanımını yaygınlaştırdı. İri ve tüylü vücuda sahip olan bombus arıları uzun dilleriyle tozlama yaparak çiçeğin döllenmesini sağlıyor. 7 yıldır bombus arısı kullanan Antalyalı üretici Hamdi Güneş, sağlık açısından sakıncalı olduğu ve ürünün şeklini bozarak kalitesini düşürdüğü için hormon kullanımını bıraktığını belirtiyor.

Doğal dölleme yaparak ürünün kalitesini yükselten arıların çiftçiyi işçi maliyetinden kurtardığını dile getiren Güneş, "Her çiçeğe ayrı ayrı spreyle hormon sıkmak zorundasınız. Bütün bunları arı kendi başına yapıyor. Bir nevi bedava işçilik yapıyor. Hormonlu üründe şekil bozukluğu olabiliyor ya da içi boş ürün çıkabiliyor. Arılı domatesi tüketici güvenerek yiyor." diyor.

50 YTL'lik teşviki duyan üretici arı siparişi veriyor

Arı kullanımındaki artış, bu işin ticaretini yapan firmalara da olumlu yansıyor. Bombus arıları başta domates, biber, patlıcan, çilek, kiraz olmak üzere 25 çeşit kültür bitkisinin tozlanmasında ticari olarak kullanılıyor. 2002 yılında 11 bin dekar alanda 24 bin kovan kullanılırken 2006 yılında bu rakam 32 bin dekarda 65 bin koloniye çıktı. 2010 yılında yılda kullanılacak bombus kolonisi sayısının 100 bin adete, kullanım alanının da 50 bin dekara ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Devletin kovan başına 50 YTL destek sağladığı proje sayesinde bombus arı pazarı her yıl yüzde 20 artıyor. Taleplere yetişemeyen şirketler, yeni yatırımlarla kapasite artırımına gidiyor. Bombus arısını Türkiye'de üretip pazarlayan Bio Grup Genel Müdürü Hakan Tayfun Aydın, arılı üretime uzun süre direnen çiftçinin hormon tartışmaları nedeniyle bombus arısına yöneldiğini belirtiyor.

Bu yıl yoğun talep nedeniyle çiftçiye arı yetiştiremediklerini, aylar öncesinin siparişlerini karşılamaya çalıştıklarını dile getiren Aydın, ihracatçı ve komisyoncuların da arılı domatese fazla para vererek kullanımını teşvik ettiğini dile getiriyor. Aydın'ın verdiği bilgiye göre sera üretiminin yüzde 60'ı arılı yapılıyor. İzmir, Fethiye, Mersin, Antalya bölgelerinde yoğun olarak kullanılan arının kovanı 120-130 YTL arasında satılıyor. Fakat üreticilerin çoğu, serası kayıtlı olmadığı için destekten yararlanamıyor.

Bombus arıları üzerinde araştırma yapan Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zooteknik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fehmi Gürel, yaklaşık 300 türü tanımlanan arıların doğal florada bulunan birçok bitkinin en önemli tozlayıcısı olduğu bilgisini veriyor. "Seraya bırakılan arı mesai kavramı olmadan yüzlerce çiçeği birkaç dakika içerisinde dolaşıyor. Kendi yiyeceğini toplarken çiçekleri de döllemiş oluyor." diyen Gürel, arının döllediği domatesin içi dolu, çekirdekli, lezzetli ve şeklinin düzgün olduğunu, güvenle tüketilebileceğini söyledi. Doç. Dr. Gürel, arılı üretimi Türkiye'de yoğun olarak kullanılan tarım ilacının sınırlandırılması için büyük bir fırsat olarak görüyor.

Antalya Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Satıcı, ihracatçılar olarak genelde arılı domatesi tercih ettiklerini belirterek, dış pazara gönderdikleri domateslerin yüzde 80'inin arılı olduğu bilgisini veriyor. Satıcı, "İhracatta kalite ve dayanıklılık çok önemli. Arılı ürün bizim istediğimiz kalitede oluyor. Avrupalı tüketici, ürünün kalitesi ve dayanıklılığına bakıyor." ifadelerini kullanıyor.

Arıların sağlığı için seraya ilaç sokulmuyor

Bombus arılarının olduğu yerde bitki hastalığına rastlanmıyor. Arıların ölme ihtimaline karşı seralara zirai ilaç sokulmuyor. Ürünün meyve tutmasında yüzde 100 başarı sağlanıyor. Ortalama verim artışı, domates ve biberde yüzde 10-25, patlıcanda ise yüzde 7-10 düzeyinde gerçekleşiyor. Bir işçi arı bir seferde 450 çiçekte tozlama yaparak günde 2 binin üzerinde çiçeği dölleyebiliyor. Arılar bulundukları yere kolayca uyum sağlayabiliyor. 10 derecenin altı ve 35 derecenin üzerinde çalışmıyorlar.



Zaman
YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
21.11.2026
01:57
Bingöl`de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl'de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğü, 'Mahallemde Güvenli Trafik, Huzurlu Bingöl Projesi' kapsamında İnönü Mahallesi'nde saha çalışması gerçekleştirdi. İncelemelerde gelişigüzel araç parkları, kavşaklardaki trafik akışı ve okul servislerinin oluşturduğu yoğunluk ele alındı.
20.11.2026
18:05
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Belediyesi tarafından Aşağı Çarşı Yolu olarak bilinen Eski Saray Caddesi'nde yürütülen üstyapı çalışmaları nedeniyle güzergâh araç trafiğine kapatıldı. Çalışmalar süresince sürücülerin trafik işaret ve uyarılarına dikkat etmeleri istendi.
20.11.2026
16:41
Bingöl`den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
Bingöl'den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla Bingöl Kent Meydanı'nda düzenlenen basın açıklamasında, savaş ve zulüm altında yaşam mücadelesi veren çocuklar için çağrı yapıldı. Gazze başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan çocuk ölümlerine dikkat çekilen program, gökyüzüne bırakılan balonlarla sona erdi.
20.11.2026
16:28
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
BDDK, kredi kartlarının asgari ödeme oranlarını yeniden belirledi. 19 Kasım 2026 tarihli kararla kart limitine göre üç ayrı ödeme dilimi oluşturuldu. Bazı kartlarda asgari ödeme oranı yüzde 40'a kadar çıkacak.
20.11.2026
15:39
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Türkiye'de müzesi bulunmayan tek il olduğu belirtilen Bingöl'de, yıllardır beklenen müze projesinde önemli bir aşama geride kaldı. Yaklaşık 4 bin metrekarelik alanda yapılması planlanan müzenin proje ihalesi tamamlandı. Sırada yapım ihalesi var.
20.11.2026
15:12
Bingöl`de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl'de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl-Diyarbakır kara yolunda kontrolden çıkan tır şarampole devrildi. Kazada yaralanan sürücü hastaneye kaldırılırken, devrilen tırın vinçle kaldırılması sırasında kara yolu kısa süreliğine ulaşıma kapatıldı.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın